Guzy – ważne informacje

Nowotwory w obrębie centralnego układu nerwowego, czy to w obrębie czaszki, czy to w obrębie rdzenia kręgowego zawsze dają objawy kliniczne pod postacią ubytków neurologicznych. Jeśli guz zlokalizowany jest w obrębie rdzenia kręgowego, klinika różni się w zależności od poziomu na jakim się pojawi, oraz od tego czy narasta od zewnątrz rdzenia, czy tez lokalizuje się w środku. Zajęciu rdzenia towarzyszą bóle korzeniowe, zaburzenia czucia, niedowłady i często także zaburzenia ze strony zwieraczy cewki moczowej i odbytu. Nowotwory w obrębie czaszki dzielimy na lokalizacją nad namiotową i pod namiotową. Lokalizacja pod namiotowa jest częstsza u dzieci, nad namiotowa zaś u dorosłych. W obu przypadkach pojawiają się silne bóle głowy, oraz poranne wymioty, które określane są jako przynoszące ulgę w bólu głowy. Inne objawy wynikają z konkretnej lokalizacji i zniszczenia konkretnego ośrodka. Objawy mogą polegać na zaburzeniach czucia, zaburzeniach równowagi, niedowidzeniu, zaburzeniu ruchomości gałek ocznych.

Leczenie nowotworów centralnego układu nerwowego zależy przede wszystkim od ich lokalizacji z racji tego iż pierwszoplanowym leczeniem jest usunięcie chirurgiczne guza. Jeśli guz jest położony w krytycznym dla życia miejscu wówczas żaden chirurg nie podejmie się ryzyka operacji z racji zbyt dużego ryzyka zgonu śród operacyjnego. Właśnie taką krytyczną lokalizacją jest pień mózgu, w którym to znajdują się ośrodki sterujące pracą serca i oddechem, a ich uszkodzeni prowadzi do zgonu. Wówczas w takiej lokalizacji stosuje się leczenie paliatywne polegające na podawaniu środków przeciwbólowych, naświetlaniu głowy i zmniejszaniu ciśnienia śródczaszkowego. W obrębie półkul mózgu guzy mogą być objęte operacją. Usunięcie guza mózgu zawsze związane jest z ubytkami neurologicznymi pod postacią, czy to niedowładów, czy zaburzeń czucia. Bardzo ważną kwestią jest wczesna wykrywalność guza, która pozwoli na rozpoznanie we wczesnym fazie rozwoju, jeszcze nie tak dużego guza, do pierwszych objawów najczęściej należy: zaburzenia widzenia, zaburzenia ruchomości gałek ocznych oraz ból głowy z porannymi wymiotami.

W związku z ciągle wzrastającą liczbą rozpoznawanych nowotworów wzrasta i liczba nowotworów centralnego układu nerwowego, które stanowią przerzuty z innych narządów. Nowotwory które najczęściej dają przerzuty do centralnego układu nerwowego to guzy lokalizujące się w płucach i w gruczole piersiowym. Guzy przerzutowe najczęściej mają równomierny, symetryczny kształt oraz znaczny obrzęk, z racji tego że narastają bardzo szybko często prowadzą do uszkodzenia naczyń i jako pierwszy objaw mogą dać udar mózgu pod postacią nagłego pojawienia się ogniskowych ubytków neurologicznych, bądź globalnego zaburzenia funkcji mózgu. Spośród innych nowotworów lokalizujących się w ośrodkowym układzie nerwowym często spotyka się je także w przebiegu białaczek, mowa tu wówczas nie  o przerzutach lecz o naciekaniu komórek nowotworowych. Standardem postępowania w ostrych białaczkach jest badanie płynu mózgowo rdzeniowego oraz podawanie leków cytostatycznych do kanałowo. W nowotworach sutka często profilaktycznie postępowanie lecznicze obejmuje także naświetlanie głowy, w celu wyeliminowania ryzyka pojawienia się przerzutu w mózgu.